قیاس اولویت. [ س ِ اَ / اُو ل َ وی ی َ ] ( ترکیب اضافی ، اِ مرکب ) ( اصطلاح فقه ) هرگاه حکم یک موضوع درقوانین موضوعه ذکر شده باشد، و حکم موضوع دیگر ذکر نشده باشد ولی وقتی که این دو موضوع را با هم بسنجیم بنظر میرسد که موضوع مسکوت الحکم نسبت به موضوع معلوم الحکم تقدم و اولویت دارد بمعنی حکم موضوع معلوم الحکم بطریق اولی باید شامل حال موضوع مسکوت الحکم باشد.در چنین موردی اگر حکم موضوع معلوم الحکم را ن...
دانشنامه آزاد فارسی
قیاس اولویّت(یا: قیاس به طریق اولی) در اصول فقه، هرگاه جامع یا علّت در فرع، قوی تر از اصل باشد. قیاس فرع بر اصل را قیاس اولویت یا مفهوم موافق نامند؛ مانند این که: خداوند از گفتن افّ (وای) به پدر و مادر نهی فرموده است، پس زدن پدر و مادر به طریق اولی ممنوع است. در این مثال، حکم فرع، یعنی حکم زدن پدر و مادر بیان نشده است. اما فقیه می تواند با قیاس اولویت، حکم به تحریم زدن پدر و مادر کند، چون علت حرمت...
فرهنگ فارسی
هر گاه حکم یک موضوع در قوانین موضوعه ذکر شده باشد و حکم موضوع دیگر ذکر نشده باشد ولی وقتی که این دو موضوع را با هم بسنجیم بنظر میرسد .
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] قیاس اولویت به معنای اقوی و اشدّ بودن «علّت» در « فرع » قیاس فقهی است.قیاس اولویت، قیاسی است که در آن از راه اقوی و اشد بودن وجود علت (مناط حکم اصل) در فرع، حکم اصل به فرع سرایت داده می شود و حکم آن استنباط می گردد. بنابراین، در مواردی که علت حکم اصل در فرع به صورتی قوی تر از اصل موجود باشد، حکم اصل نیز به طریق اولی بر فرع بار شده و به آن سرایت می کند. برای مثال، در آیه «لا تقل لهما افّ...