در فیزیک نظری، حالت هاوکینگ-هارتل، که برگرفته از نامهای جیمز هارتل و استیون هاوکینگ، نظریه ای پیشنهادی برای وضعیت جهان پیش از دوره پلانک است.هارتل و هاوکینگ چنین پیشنهاد می کنند که اگر ما در زمان رو به عقب و به سوی آغاز جهان سفر کنیم، متوجه خواهیم شد که بسیار نزدیک به نقطه ای که می توانست نقطه شروع جهان باشد، زمان جای خود را به فضا می دهد و در واقع ابتدا تنها فضا وجود داشت و زمان نبود. نقطه آغازین...
