گُمرک ایرانگُمرک ایرانگمرک به معنی امروزی از زمان صفویه در اصطلاحات اداری ایران وارد شد. وصول گمرک در آن زمان برعهده مأمورین دولت بود، اما در دوره های بعد گاهی برعهده مأمورین دولت و گاهی به صورت اجاره در دست مردم بود. قدیمی ترین تاریخِ رسم اجارۀ گمرک مربوط به ۱۰۸۵ق/۱۶۷۴ منطبق با دورۀ سلطنت شاه سلیمان صفوی است. در این زمان از اشیاء و محمولات تفتیش سطحی به عمل می آمد و ورود و خروج البسه و اشیاء شخصی...