پیریت (pyrite) سولفید آهن، با فرمولِFeS۲ . آن را طلای ابلهان نیز می نامند، زیرا جلای فلزی زرد دارد. سختی پیریت در مقیاس موس حدود ۶ تا ۶.۵ است. برای تولید اسید سولفوریک به کار می رود.
پیریت یا پیریت آهن که در متنهای کهن فارسی مارقشیشا نامیده می شود، یک کانی با فرمول شیمیایی FeS2 است.مارکازیتپیریت از لغت یونانی پیر به معنی آتش گرفته شده است. شاید این نامگذاری به علت تولید جرقه است که بر اثر برخورد با سنگ های دیگر حاصل می شود. این کانی را در کانی شناسی قدیم ایران با مارکازیت یکی دانسته اند. در فارسی واژهٔ برنجه و سنگ نور نیز برای پیریت بکار برده می شود. ترکیب شیمیایی آن دارای ۰۰/...
