هوسا (Hauthorsa)عضو قومی ساکن نوار جنوبی صحرای افریقا، به ویژه بخش شمال غربی نیجریه، بخش جنوبی نیجر و داهومی، با جمعیتی نزدیک به ۹میلیون نفر. زبان این مردم به زیرمجموعۀ چادیاز خانوادۀ زبانی حامی ـ سامی(افریقایی ـ آسیایی) تعلق دارد. هوساها از حدود قرن ۱۳م به اسلام گرویدند و در هفت دولت شهر، با دیوان سالاری گسترده و ساختار اجتماعیِ سلسله مراتبی، سازمان یافتند که عبارت بودند از دائورا، بیرام، گوبیر، ...
