نِیْریزی، ابوالعباس فضل بن حاتَم ( ـ ح ۳۱۰ق)ریاضی دان و منجم ایرانی. در نیریز فارس به دنیا آمد و در نیمۀ دوم قرن ۳ و اوایل قرن ۴ق منجم دربار معتضد، خلیفۀ عباسی، بود. وی برخی از آثارش را به نام معتضد یا وزیران او نوشته است، ازجمله رساله ای در زمینۀ آثار علوی (جوّی) با عنوان رسالة فی احداث الجوّ. شرح او بر کتاب اصول اقلیدس، براساس ترجمۀ حجاج بن یوسف از نظر تاریخ ریاضیات اسلامی و یونانی اهمیت فراوان ...