نافِع بن اَزرَق (؟ - ۶۵/ ۶۸۵م) پایه گذار و رهبر ازارقه بود، از فرقه های خوارج که در دوران بنی امیه می زیست. فرقهٔ ازارقه یکی از فرقه های خوارج به شمار می آید. نافع اهل بصره بود ولی پدرش ازرق، برده ای رومی و آهنگر بود. در روستای دولاب، نزدیک اهواز در زمان عبدالله بن زبیر کشته شد.صفا، ذبیح الله، تاریخ ادبیات ایران (جلد یکم)، چاپ هفدهمwiki: نافع بن ازرق...
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] از نام آوران سده اول هجری می توان از نافع بن ازرق نام برد که توانست با نظریاتش رئیس فرقه ای از فرق اسلامی گردد و رهبر و بنیانگذار فرقۀ خارجی ازارقه بود.ابن حزم نام کامل او را اینطور بیان می کند: نافع بن ازرق بن قیس بن نهار بن انسان بن انسان بن اسد بن صبرة بن ذهل بن دول بن حنیفة بکری وائلی که اهل بصره بود و در این شهر بزرگ شد، هر چند که اصالتا رومی بود، چرا که پدر او از برده های رومی بود...
