مکتب تبریز و مبانی تجددخواهی عنوان بخش نخست از جلد دوم تأملی دربارهٔ ایران، و یکی از مهم ترین آثار جواد طباطبایی است. وی در این کتاب به پدیدار شدن آگاهی نوآیین در میان برخی از کارگزاران دارالسلطنهٔ تبریز در زمان عباس میرزای قاجار، از جمله میرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانی، و تأثیرات آن در تحولات آتی ایران اشاره می کند.اختصاراتسپاسگزاریدرآمد: اشارات نابهنگام در تاریخ نویسی ایرانیفصل نخست : سنت قدما...