فَرغانی، ابوالعباس احمد بن محمد (قرن ۳ق)منجم مسلمان متولد فرغانۀ ماورأالنهر (سُغد) که از منجمان و اختربینان بارگاه مأمون و متوکل عباسی شد. از سوی متوکل سرپرستی و نظارت بر ساخت نیل سنج بزرگ در فسطاط بر عهدۀ او گذاشته شد. این اسباب عمق آب نیل را به خصوص در هنگام طغیان می سنجید. فرغانی نظریۀ بطلمیوس و مقداری را که برای تقدیم اعتدلین به دست می داد تأیید می کرد ولی اعتقاد داشت که این تقدیم نه فقط در مو...