دَن فودیو، عُثْمان (نیجریه ۱۷۵۴ـ۱۸۱۷م) (dan Fodio, Usman)رهبر مجاهد افریقایی. از طایفۀ تورودبه بود و علوم دینی خود را نزد عالمان زمان خویش فراگرفت و پس از مدتی تدریس علوم دینی و تأسیس یک نظام اجتماعی اسلامی براساس سنت ، زندگی خانه به دوشی را برای تبلیغ دین در افریقا انتخاب کرد (۱۱۸۸ق/۱۷۴۴م). فعالیت های دینی و سیاسی او علاوه بر جلب مردم ستمدیده ، او را به دربار سلطنتی کشاند؛ اما کوتاهی فرمان روایان...