Main logo
کلماتور
  • صفحه اصلی
  • محفل
  • گنجینه شعر
  • فرهنگ لغات
  • ساز و آواز
  • استودیو
  • بازی

معانی کلمه : تعلیل

تلفظ بین المللی : /tˈaʔlil/ تلفظ :‌ [t'a?lil]
لغت نامه دهخدافرهنگ عمیدفرهنگ معیندانشنامه آزاد فارسیفرهنگ فارسیمترادف و متضاددانشنامه اسلامی
  • حسن تعلیل
  • حرف تعلیل
  • حروف تعلیل
  • حسن التعلیل
  • ادات تعلیل
  • شفاء العلیل فی مسائل القضاء و القدر و الحکمه و التعلیل
  • عنوان تعلیلی
  • فواتح تعلیلی
  • التعلیقات
لغت نامه دهخدافرهنگ عمیدفرهنگ معیندانشنامه آزاد فارسیفرهنگ فارسیمترادف و متضاددانشنامه اسلامی

لغت نامه دهخدا

تعلیل. [ ت َ ] ( ع مص ) به چیزی مشغول کردن. ( تاج المصادر بیهقی ). مشغول کردن کسی را به طعام و جز آن. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ) ( از آنندراج ): فلان یعلل نفسه بتعلة؛ ای یشغلها و یطعمها. ( اقرب الموارد ) : و او را بر سبیل تعلیل به کار رمه خاص فرستاد. ( جهانگشای جوینی ). || پیاپی شراب دادن. ( تاج المصادر بیهقی ) ( زوزنی ). سیراب کردن بعد سیرابی. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاط...

فرهنگ عمید

علت ذکر کردن، علت و سبب امری را بیان کردن، مطلبی را با ذکر دلیل و علت ثابت کردن.

فرهنگ معین

(تَ ) [ ع . ] (مص م . ) علت آوردن .

دانشنامه آزاد فارسی

(در لغت به معنی یافتن و ذکرکردن علت) نزد متکلمان، که بر تمثیل (استدلال تمثیلی) تکیه می کنند، چنان است که علتِ حکم را در شاهد (اصل) بازمی جویند و نشان می دهند که این علت در غایب (فرع) نیز موجود است و بدین ترتیب حکم شاهد را در مورد غایب به اثبات می رسانند (ردّ الغائب الی الشاهد)؛ چنان که در تمثیل «آسمان محَدث است، چون مانند خانه دارای شکل است» خانه، شاهد است؛ آسمان، غایب؛ حکم، محَدث بودن؛ و تعلیل، ن...

فرهنگ فارسی

علت ذکرکردن، علت وسبب امری رابیان کردن، بادلیل
۱ - ( مصدر ) علت آوردن علت نهادن سبب امری را ذکر کردن . ۲ -( اسم ) ذکر علت . جمع تعلیلات .

مترادف و متضاد

بهانه‌تراشی، تعلل

دلیل‌آوردن، برهان آوردن

علت آوردن، علت ذکر کردن

علت‌یابی، ذکر علت، علت‌اندیشی

۱. علتیابی، ذکر علت، علتاندیشی
۲. بهانهتراشی، تعلل
۳. دلیلآوردن، برهان آوردن
۴. علت آوردن، علت ذکر کردن

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] علت آوردن برای یک مطلب؛ از اقسام اطناب به زیادت را تعلیل گویند."تعلیل" از اقسام اطناب به زیادت و اسلوب بدیعی و بلاغی است. در این روش، برای صفت یا مطلبی که در سخن آورده اند علتی ذکر می کنند که با آن مطلب مناسبت دارد و باعث تثبیت و تقریر بیشتر در نفس می شود؛ زیرا نفس ، احکام علت دار را بیشتر می پذیرد.بیشتر تعلیل های قرآن ، جواب از سؤال مقدری است که جمله قبلی آن را اقتضا می کند.نمونه قرآنی...

کلمات مرتبط

  • حسن تعلیل
  • حرف تعلیل
  • حروف تعلیل
  • حسن التعلیل
  • ادات تعلیل
  • شفاء العلیل فی مسائل القضاء و القدر و الحکمه و التعلیل
  • عنوان تعلیلی
  • فواتح تعلیلی
  • التعلیقات
درباره کلماتور

کلماتور خانه‌ای برای واژه‌ها و نغمه‌هاست؛ جایی که فرهنگ لغت، ادبیات، شعر و موسیقی ایران در کنار هم زنده می‌مانند و رشد می‌کنند. ما باور داریم که زبان و ادبیات، حافظه‌ی جمعی یک ملت‌اند؛ و کلماتور تلاشی است برای پاسداشت و گسترش این میراث ارزشمند. این وب‌سایت در حال حاضر در مرحله آزمایشی قرار دارد و تیم ما پیوسته در حال بهبود و تکمیل بخش‌های گوناگون آن است. از شکیبایی، همراهی و اعتماد شما صمیمانه سپاسگزاریم.

لینک‌های کاربردی
  • ورود
  • ثبت نام
  • سیستم امتیاز دهی
  • پرسش‌های متداول
  • شرایط خدمات
  • امنیت و حریم خصوصی
رویدادی های اخیر

استودیو کلماتور راه اندازی شد (۲۲ مرداد ۱۴۰۵)

امکان ارسال نظرات فراهم شد (۲۰ آذر ۱۴۰۴)

محفل به راه افتاد (۲۰ آذر ۱۴۰۴)

طراحی و اجرا توسط شرکت توسعه هوش با همکاری ساینتیست

نظرات