فضیل. [ ف ُ ض َ ] ( اِخ ) ابن عیاض. از مشاهیر عرفای قرن دوم هجری است. فضیل بن عیاض بن مسعود التمیمی الیربوعی ، مکنی به ابوعلی و ملقب به شیخ الحرم. از اکابر عباد و صلحا و در حدیث مورد اعتماد بود. کسانی از جمله امام شافعی از وی حدیث شنیده اند. اصل او از کوفه و مولدش سمرقند و سکونتش در مکه بود و هم در مکه بسال 187 هَ. ق. / 803 م. درگذشت. تولدش بسال 105 هَ. ق. بود. ( از الاعلام زرکلی از طبقات الصوفیه ...
فرهنگ عمید
۱. شخص بافضل. ۲. دارای برتری و فزونی.
فرهنگ فارسی
ابن عیاض ( و. سمرقند بین ۱٠۱ تا ۱٠۵ ف- مکه ۱۸۷ ه ق . ) ولادت وی در سمرقند اتفاق افتاده و از سلیمان تیمی و محمد ابن اسحاق وامام جعفر صادق علیه السلام و سفیان ثوری و چند تن دیگر حدیث شنیده است . فضیل بیشتر عمر خود را در مجاورت خانه خدا بسر برده و بیش از هشتاد سال عمر کرده و در محرم سال ۱۸۷ هجری در شهر مکه در گذشته و همانجا مدفون گردیده است . ماثورات او بیشتر در کتب صوفیه چون حلیه الاولیائ ابونعیم اص...