( عاقلة ) عاقلة. [ ق ِ ل َ ] ( ع ص ) مؤنث عاقل. ج ، عاقلات و عَواقل. رجوع به عاقل شود. || زن مشاطه. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). || عاقلة الرجل ؛ خویشان و نزدیکان مرد کشنده غیر مکلف ( بخاطر سفاهت یا عدم بلوغ و غیره ) که دیت بر ایشان قسمت کنند. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( اقرب الموارد ) ( از مهذب الاسماء ) : خون بهای جرم نفس قاتله هست بر حملش دیت برعاقله.مولوی. || در تداول عامه عاقله زن زنی است ...
فرهنگ عمید
۱. عاقل (زن ). ۲. (اسم ) (فقه ) خویشان و نزدیکان قاتلِ غیر مکلف به سبب سفاهت یا علت دیگر که خون بهای مقتول بر عهدۀ آنان است: خون بهای جرم نَفْس قاتله / هست بر حلمش دیَت بر عاقله (مولوی: ۷۵۷ ). ۳. [قدیمی] قوۀ عقل.
فرهنگ معین
(ق لِ ) [ ع . عاقلة ] ۱ - (اِفا. ) مؤنث عاقل . ۲ - زن آرایشگر. ۳ - (اِ. ) خویشان و نزدیکان قاتل که پرداخت دیه یا خون بها بین ایشان تقسیم می شود.
دانشنامه آزاد فارسی
عاقِله(یا: عَصَبِه) در اصطلاح فقه اسلامی و حقوق، بستگان نَسَبی ذکورِ قاتلِ مجنون یا نابالغ که پرداخت دیه برعهدۀ آنان است. در قتل عمد، که به وسیلۀ بَیّنه یا قَسامه و یا علم قاضی ثابت شود، و در جراحت و زیادتر از آن، همچنین در جنایات عمد و شبیه عمدِ نابالغ و دیوانه، پرداخت دیه برعهدۀ عاقله است. چنانچه قتل یا جرح غیر عمدی با قسامه یا اقرار قاتل و یا خودداری کردن او از سوگند اثبات شود، دیه برعهدۀ عاقله...
فرهنگ فارسی
۱ - ( اسم ) مونث عاقل جمع عاقلات عواقل . ۲ - زن مشاطه. ۳ - ( اسم ) خویشان و نزدیکان قتال ( غیر مکلف به علت سفاهت یا عدم بلوغ و غیره ) که دیه مقتول را بین ایشان قسمت کنند . توضیح اصطلاح دیت ( دیه ) بر عاقله است به همین معنی است : چون بر حق و روز آجله است گر خطایی شد دیت بر عاقله است ( مثنوی ) ولی غالبا آن را به اشتباه استعمال کنند و عاقله را به معنی عاقل و خردمند می پندارند و های بعد از لام را با ه...
اسم: عاقله (دختر) (عربی) (تلفظ: āqele) (فارسی: عاقِله) (انگلیسی: aghele) معنی: مؤنث عاقل، دارای عقل و فهم زیاد، ( مؤنث عاقل )، زنِ عاقل، عاقل، زنِ عاقل عاقل
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] عاقله، مونّث عاقل از مادّۀ عقل است که در زبان عربی به معنای منع، حفظ و بستن می باشد.عاقله در لغت به معنی نگهدارنده و مواظبت کننده است.در اصطلاح فقهی، نزدیکان و خویشاوندان شخصی هستند که مرتکب قتل غیر عمد و جرح مخصوص می شود که بایستی دیه آن قتل و جرح را بپردازند. در رابطه با مفهوم عاقله که چرا خویشاوندان نزدیک شخص جانی یا قاتل را عاقله نام گذاری کرده اند چند احتمال وجود دارد:۱- عقل به معن...
