شمخال. [ ش َ ] ( اِ ) قسمی تفنگ زمخت و سنگین ابتدایی قدیمی نظیر خاندار. ( یادداشت مؤلف ). حربه آتشی سرپر که سربازان قدیم به کار می بردند. ( فرهنگ فارسی معین ).
فرهنگ عمید
تفنگ سر پر و سنگین.
فرهنگ معین
(شَ ) [ ع . ] (اِ. ) حربة آتشی سرپر که سربازان قدیم بکار می بردند.
دانشنامه آزاد فارسی
شَمْخالسلاحی گرم، با لولۀ بلند بدونِ خان. گلولۀ آن کروی شکل است، و مادۀ پیش رانندۀ گلوله باروت است. این جنگ افزار، سنگین و سَرپُر است و برای پرکردن آن که کاری پرزحمت است، ابتدا مقدار معینی باروت در لوله می ریزند، سپس تکه ای نمد یا کهنه پارچه ای در لوله فرو می کنند و به وسیلۀ میله ای فلزی که سَرِ پَخ دارد، این ترکیب را فشرده می کنند و بعد گلوله را در لوله می گذارند. ماشۀ شمخال به چخماقی متصل است که...
فرهنگ فارسی
حربه آتشی سرپرکه درقدیم متداول بوده است ( اسم ) حربه آتشی که سر پر که سربازان قدیم به کار می بردند .
دانشنامه عمومی
شمخال یا تفنگ شمخال نوعی تفنگ سرپر بود.دربارهٔ ریشهٔ این نام اطلاع زیادی در دست نیست. محمدطاهر میرزا در ترجمهٔ سه تفنگدار بارها از آن نام برده و به نظر می رسد این واژه را در برابر Arquebuse به کار برده باشد. در لغت نامهٔ دهخدا هم آمده است: «قسمی تفنگ زمخت و سنگین ابتدایی قدیمی نظیر خاندار.»علت نامیده شدن آن به این نام، خمیده بودن آن است.www.tebyan-ardebil.ir/description.aspx?id=5389wiki: بخش باجگی...
گویش مازنی
/sham Khaal/ زیبا و بی نقص - نوعی تفنگ سرپر قدیمی ۳رشید –دلیر
مترادف و متضاد
arquebus(اسم)
شمخال، تفنگ قدیمی
harquebus(اسم)
شمخال، تفنگ قدیمی
واژه نامه بختیاریکا
( فا ) ؛ حربه آتشی سر پر که سربازان قدیم بکار می بردند؛ ودر بختیاری این واژه اصطلاح گردیده و به معنی ساده لوح یا زیر منت بکار می رود.
