دیاخو، مابا (۱۸۰۹ـ۱۸۶۷)(Diakhou Bâ, Maba)از رهبران گامبیا. وی در بادیبو (کرانۀ شمالی رودخانۀ گامبیا) متولد شد و از قبایل مسلمان فولانی بود. قرآن را فراگرفت و به فرقۀ تیجانیه پیوست. علیه حکام منطقه به جنگ برخاست (۱۸۶۱). بعد از بیرون نمودن آن ها خود را «مامی» (امام) خواند و به حکومت پرداخت. در ۱۸۶۴ فرانسویان او را به عنوان «المامی بادیبو» به رسمیت شناختند و با او هم پیمان شدند. ولی پس از آن قلمرو وی...