جنبش تعاونی (cooperative movement)به هم پیوستن گروه های مردم به منظور همکاری در زمینه های تجارت، تولید، عرضۀ اعتبار، ساخت مسکن یا سایر خدمات. اصول اولیۀ نهضت تعاونی را راچدیل پایونیرز۱، تحت تأثیر عقاید رابرت اوئن۲، در ۱۸۴۴ در انگلستان و شارل فوریه۳ در فرانسه بنیاد نهاد. شرکت های تعاونی تولید، که به طور مشاع میان کارگران شکل گرفته اند، در مقیاس وسیعی در فرانسه، ایتالیا، اسپانیا، و جمهوری های شوروی ...