جناس. [ ج ِ ] ( ع مص ) هم جنس بودن. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ). || ( اِمص ) همجنسی. ( فرهنگ فارسی معین ). || ( اصطلاح بدیع ) آوردن دو یا چند کلمه که لفظاً یکی ومعناً مختلف باشند و آن دارای انواعی است. جناس نزداهل بدیع از محسنات لفظیه بشمار رود و آن عبارتست از تشابه دو لفظ با یکدیگر در هنگام گفتار، و آنرا تجنیس نیز نامند. و مراد از قید هنگام گفتار برای آنست که صریح و غیرصریح را هم شامل گردد، ...
فرهنگ عمید
در بدیع، آوردن دو یا چند کلمه که در تلفظ شبیه هم یا همجنس اما در معنی مختلف باشد، مانندِ کلمۀ «نای» در این شعر: چون نای بینوایم از این نای بینوا / شادی ندید هیچ‌کس از نای بینوا (مسعودسعد: ۳۱). نای اول آلت موسیقی و نای دوم نام حصاری است که مسعودسعد سال‌ها در آن زندانی بوده، و نیز مانندِ این شعر: بهرام که گور می‌گرفتی همه عمر / دیدی که چگونه گور بهرام گرفت؟ (خیام: ۶۶). گور اول حیوان معروف و گور دوم...
فرهنگ معین
(جِ ) [ ع . ] (مص ل . ) ۱ - همجنس بودن . ۲ - آوردن دو یا چند کلمه که در لفظ یکی و در معنی مختلف باشند.
دانشنامه آزاد فارسی
جِناس(در لغت به معنی همجنسی) در اصطلاح بدیع، آوردن واژه ها و تعبیرهایی در کلام است که به لحاظ خط یا آوا شباهتی داشته باشند: تو حاصل نکردی به کوشش بهشت/خدا در تو خوی بهشتی بهشت (سعدی). جناس از یک سو موسیقی در کلام ایجاد می کند و، از سوی دیگر، سبب تداعی معانی مختلفِ لفظی واحد می شود و، در نتیجه، به گسترش تخیل و ایجاد کشش و جلب توجه شنونده می انجامد. گوینده، به کمک جناس، اجزای کلام را به هم پیوند می ...
فرهنگ فارسی
همجنس شدن، همجنس بودن، همجنسی، جناس یاتجنیس ۱-( مصدر ) همجنس بودن . ۲- ( اسم ) همجنسی . ۳- آوردن دو یا چند کلمه که لفظا یکی ومعنی مختلف باشند و آن دارای انواعی است .
دانشنامه عمومی
یکسان و همسان بودن دو یا چند واژه در واج های سازنده را گویند، گرچه معنی متفاوتی داشته باشند. در دو کلمه هم جنس گاه جز معنی هیچ گونه تفاوتی ندارند و گاه علاوه بر معنی، در یک مصوت یا همخوان با هم متفاوت اند. به دو کلمهٔ هم جنس یا هم معنی که در یک مصراع یا بیت به کار می رود، ارکان جناس گویند. ارزش جناس به موسیقی و آهنگی است که در سخن می آفریند و زیبایی جناس در گروه پیوندی است که با معنی سخن دارد. جنا...
[ویکی فقه] جناس (علوم قرآنی). استعمال دو لفظ دارای تشابه لفظی و اختلاف معنایی را جناس گویند.یکی از اسلوب های قرآن، صنعت «جناس» است که از تشابه دو لفظ در تلفظ و مغایرت آن دو در معنا پدید می آید و به آن «تجنیس» و «مجانست» نیز می گویند.کاربرد«جناس» از محسنات لفظی است و در سطح کلمات یا جملات هماهنگی پدید آورده و شنونده را برای گوش دادن به کلام تشویق می کند.اقسام جناس۱. جناس تام؛ ۲. جناس ناقص. هر کدا...
