"ارباب و نوکر" (روسی: Хозяин и работник) داستانی کوتاه از لئو تولستوی به سال ۱۸۹۵ است.نیکیتا کارگری است که به همراه زن و فرزندان خود برای واسیلی آندره ایچ کار می کند، آن ها برای خریدن چوب های جنگل تصمیم می گیرند که به نزد همسایه ملاک خود بروند، در بین راه به دلیل برف زیاد مدام از جاده اصلی فاصله می گیرند و گم می شوند، سرانجام تصمیم می گیرند که در خانه پیرمردی دهاتی مدتی را بگذرانند،اما چون واسیلی ...