نمودار هرتسپرونگ راسل (به انگلیسی: Hertzsprung-Russell diagram) (یا نمودار H-R) نموداری است که رابطه ای بین قدر مطلق, درخشندگی, رده بندی، و دمای مؤثر ستارگان به دست می دهد. این نمودار در سال ۱۹۱۰ و توسط اینار هرتس اشپرونگ و هنری نوریس راسل ایجاد شده است.نمودار هسخط تولد ستارگانرده بندی ستارگاندر آغاز قرن بیستم، اینار هرتسیرونگ و هنری نوریس راسل، به یک طریق، با حذف کردن فاصله در نورانیت، یعنی بر مب...