نظریهٔ درون همزیستی (Endosymbiotic theory)، نظریه ای که براساس آن هوهسته ای های (یوکاریوت های) فعلی از الحاق پیش هسته ای ها (پروکاریوت ها) و یاخته های هسته داران اولیه منشأ گرفته اند. این نظریه، خاستگاه میتوکندری ها و کلروپلاست ها را از باکتری ها می داند. این نظریه را لین مارگولیس اولین بار ارائه کرد.Alberts, Bruce (2002). Molecular biology of the cell. New York: Garland Science. ISBN 0-8153-3218-...