«شاپور ذوالاکتاف و مالکه» داستانی تاریخی دارای ۹۵ بیت در شاهنامه است. مکان این داستان تیسفون و یمن قدیم و زمان سدهٔ چهارم میلادی است. هنگامی که طایر غسانی شاه غسانیان به تیسفون تاخت، شاپور ذوالاکتاف او را هزیمت کرد. طایر با سپاهیانش در یمن پناه گرفت و شاپور آنان را به محاصره درآورد. پس از یک ماه که شاپور طایر و لشکریانش را در محاصره داشت و کاری از پیش نمی برد، روزی مالکه، دختر طایر، شاپور را دید و...
